Zmiękczacze wody są mechanizmami hydraulicznymi wykorzystywanymi do usuwania twardości z filtrowanej wody. Duża twardość wody to wynikowa zawartości jonów wapnia oraz magnezu. Są one powodem tworzenia się jasnego nalotu czyli kamienia kotłowego na armaturze i produktach AGD. Kamień jest problematycznym skutkiem znacznej twardości wody. Z uwagi na jonowy model twardości zmiękczacze bazują na złożach jonowymiennych kationitowych (jony wapnia i magnezu posiadają ładunek dodatni). Przykłady takich złóż to żywica kationitowa. To bardzo kwaśne złoża o niskim odczynie pH.

Obok usuwania twardości z uzdatnianej wody niektóre ze złóż rewelacyjnie radzą sobie także z takimi niepożądanymi środkami jak mangan czy też amoniak. Długość życia złóż jonowymiennych jest dość duża a wynosi od 10 do 15 lat. Wówczas wymagana jest całkowita wymiana złoża. Podczas użytkowania złoże zatraca swoje własności jonowymienne, toteż co pewien czas powinno się praktykować regenerację roztworami soli. Ilość dni pomiędzy regeneracjami jest określana indywidualnie i ściśle zależy od jakości uzdatnianej wody oraz jonowymiennej pojemności aparatu (bezpośrednio uzależnionej od ilości żywicy). Dobre zmiękczacze oferują bardzo duże miary natężenia przepływu, regulowane są stuprocentowo automatycznie, a jakość wody po uzdatnieniu spełnia najbardziej surowe wymogi klientów.